همانطور که میدانید، ضربالمثلها در فرهنگ ما جایگاه ویژهای دارند و هر کدام درسی برای زندگی به ما میدهند. یکی از این مثلهای قدیمی میگوید: «افادهها طبق طبق، سگها به دورش وق و وق». شاید این جمله در نگاه اول کمی عجیب به نظر برسد، اما معنی بسیار پرمفهومی دارد.
این ضربالمثل زمانی به کار میرود که شخصی خود را بالاتر از دیگران بداند و با تکبر و غرور با اطرافیانش رفتار کند. در واقع، این مثل به افرادی اشاره دارد که دچار “افاده” یا همان “خودبینی” شدهاند و فکر میکنند از بقیه برتر هستند.
حالا چرا از سگ در این مثل نام برده شده است؟ در گذشته، سگها معمولاً در اطراف سفرۀ غذا جمع میشدند و پارس میکردند. این ضربالمثل با بیان “طبق طبق” به همان سفرۀ رنگین و پرزرق و برق اشاره دارد و سگهایی که دور آن پارس میکنند، نماد افرادی هستند که دور شخص مغرور جمع شدهاند و او را تعریف و تمجید میکنند.
اما نکته اینجاست که این تعریفها و چاپلوسیها همیشگی نیست. در واقع، این مثل به ما هشدار میدهد که غرور و خودبینی، تنها توجه چاپلوسان را جلب میکند و در نهایت، ارزش واقعی انسان به رفتار متواضعانه و منش والای اوست.
پس بهتر است در زندگی، فروتن باشیم و به جای غرور، به صداقت و مهربانی اهمیت دهیم.

در این بخش، به بررسی معنی و مفهوم این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.
معنی ضرب المثل افاده ها طبق طبق سگ ها به دورش وق و وق چیست؟
کسی که قبلاً وضع مالی خوبی نداشته و ناگهان پولدار شده، اما این ثروت تغییری در شخصیتش ایجاد نکرده است. او همان آدم سابق است، با همان رفتارهای ناپسند گذشته؛ فقط حالا پولدار شده و با غرور و تکبر با دیگران برخورد می کند.
این مثل اشاره به افرادی دارد که تازه به پول و مقام رسیدهاند و با ادا و افاده راه میروند، در حالی که دیگران به خوبی میدانند این شخص قبلاً چه زندگیِ محتاج و فقیرانهای داشته است. پس دلیلی برای این همه خودبرتربینی وجود ندارد.
در ظاهر ماجرا این است که شخصی تازه پولدار شده و آنقدر مغرور شده که انگار “از دماغ فیل افتاده”. اما در حقیقت، او همان آدم قبلی است که روزگاری با لباسهای کهنه و پاره در محله میگشت و سگها پشت سرش پارس میکردند. حالا هم که ثروتمند شده، باز همان سگها دورش جمع میشوند و پارس میکنند.
در مفهوم عمیقتر، این ضربالمثل به کسی اشاره دارد که ثروتمند شده، اما شخصیتش رشد نکرده و پست و حقیر مانده است. بنابراین، شأن و منزلت واقعی او، همان اندازه است که سگها برایش قائلاند و دورش پارس میکنند.
ضرب المثل فلانی از دماغ فیل افتاده 🐘
اختصاصی-آدینوشاپ













