معنی ضرب المثل ” بخور و بخواب کار من است خدانگهدار من است “

این ضرب‌المثل در مورد افرادی به کار می‌رود که هیچ هدف و برنامه‌ای در زندگی ندارند و تمام روزشان فقط به خوردن و خوابیدن می‌گذرد. آن‌ها هیچ تلاشی برای پیشرفت یا انجام کارهای مفید نمی‌کنند و به آینده هم فکر نمی‌کنند.

معنی اصلی این مثل این است که این افراد زندگی را بسیار ساده و بی‌دغدغه می‌بینند و فکر می‌کنند که خداوند از آن‌ها مراقبت خواهد کرد، بدون این که خودشان برای زندگیشان تلاشی بکنند. در واقع، این جمله معمولاً به صورت طعنه و کنایه استفاده می‌شود تا تنبلی و بی‌مسئولیتی این گونه افراد را نشان دهد.

در این نوشته، می‌خواهیم معنی و مفهوم واقعی این ضرب‌المثل کهن ایرانی را با هم مرور کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.

معنی بخور و بخواب کار من است خدانگهدار من است یعنی چه؟

به آدمی می‌گویند که تمام روزش را به خوردن و خوابیدن می‌گذراند، اما از خداوند موفقیت می‌خواهد؛ مثلاً توقع دارد در دانشگاه قبول شود یا ثروت زیادی به دست آورد.

این ضرب‌المثل درباره آدم‌های تنبل است. آن‌ها برای پنهان کردن تنبلی خود، به روزی‌رسانی خدا اشاره می‌کنند، اما نمی‌فهمند که رفتار و تلاش خودشان هم در کم یا زیاد شدن روزی‌شان تأثیر دارد.

فرد تنبل می‌گوید: “لازم نیست کاری انجام دهم یا زحمت بکشم، چون خدا همیشه مرا می‌بیند و کارهایم را درست می‌کند.”
اما افراد خردمند در جوابش می‌گویند: “درست است که خداوند تواناست و می‌تواند همه چیز را تغییر دهد، اما آیا باید بین تو و کسی که سخت تلاش می‌کند، هیچ فرقی نباشد؟”

مسلماً کسی که تلاش می‌کند و به خدا هم امیدوار است، نزد خداوند جایگاهی بالاتر دارد از کسی که هیچ کاری نمی‌کند و فقط امید بی‌اساس به خدا دارد.

پیشنهادی:
ضرب‌المثل: “با کار”

حدیث درباره تنبلی

در ادامه، چند سخن گهربار دربارهٔ زیان‌های تنبلی را با هم مرور می‌کنیم:

امام علی (علیه السلام): ارزش هر فرد به اندازهٔ اراده و همت اوست.

امام علی (علیه السلام): آنچه موفقیت را نابود می‌کند، تنبلی است.

امیر مؤمنان علی علیه السلام: سستی و تنبلی، زندگی آخرت را خراب می‌کند.

ابوبصیر از امام صادق علیه السلام روایت مى‌کند که فرمود:«همانا خداوند، پرخوابى و بیکارىِ زیاد را دشمن دارد.»‌ و نیز فرمود:«چه بد طلبکارى است خواب! عمر کوتاه را نابود مى‌سازد و پاداش فراوان را بر باد مى‌دهد.»‌

امام على علیه السلام:«کسی که مدام تنبلی کند، به آرزوهایش نمی‌رسد و اعمالش ناپسند می‌شود.»

امام سجاد(علیه السلام): اللَّهُمَّ إِنِّی أَعُوذُ بِکَ مِنَ الْهَمِّ وَ الْحَزَنِ وَ الْعَجْزِ وَ الْکَسَلِ؛ بار خدایا، من از غم و اندوه و ناتوانی و تنبلی به تو پناه می‏برم.

ضرب‌المثلی قدیمی می‌گوید: آدم تنبل حتی به سایه هم نمی‌رود.

اختصاصی- آدینوشاپ