حتوا
**آشنایی با معنی و مفهوم ضربالمثل “بیمایه فطیره”**
این ضربالمثل شیرین و پرمعنی، تصویر جالبی را در ذهن ما رسم میکند. “فطیره” در واقع یک نان یا شیرینی بسیار ساده است که برای درست کردن آن به مواد اولیه کمی نیاز است؛ فقط آرد و آب. این نان، مایه و مواد اصلی یک نان کامل و خوشمزه، مانند خمیرمایه، روغن یا شکر را ندارد.
حالا وقتی میگویند “بیمایه فطیره”، منظور این است که یک کار، حرف یا ادعا، دقیقاً مانند همان نان ساده است. یعنی پایه و اساس محکمی ندارد، پوچ و توخالی است و از درون، چیزی برای ارائه کردن ندارد.
ما معمولاً این ضربالمثل را در این مواقع به کار میبریم:
* **برای ادعاهای پوچ:** وقتی کسی بسیار لاف میزند و ادعاهای بزرگی میکند، اما وقتی میخواهد ثابت کند، هیچ سند و مدرک یا توانایی از خود نشان نمیدهد. در این حالت میگوییم: “حرفهایش بیمایه فطیره است.”
* **برای کارهای بیاساس:** کاری که بدون برنامهریزی، دانش کافی یا سرمایه لازم شروع شده و محکوم به شکست است. درباره چنین کاری گفته میشود: “این پروژه بیمایه فطیره است و به جایی نمیرسد.”
* **برای افراد پرادعا ولی کمسواد:** کسی که زیاد صحبت میکند اما وقتی کمی عمیقتر میشویم، میبینیم دانش و معلومات واقعی ندارد. در توصیف او میگویند: “او آدم بیمایهای است؛ حرفهایش مثل فطیره، خالی و بیمحتواست.”
پس در یک کلام، “بیمایه فطیره” کنایه از پوچی، توخالی بودن و نداشتن پایه و اساس محکم است. این مثل به ما یادآوری میکند که برای انجام کارهای بزرگ، باید “مایه” لازم را فراهم کنیم؛ چه این مایه، دانش باشد، چه تجربه یا سرمایه واقعی.

در این نوشته میخواهیم معنی و مفهوم اصلی این ضربالمثل کهن ایرانی را با هم بررسی کنیم. در ادامه با آدینوشاپ همراه باشید.
معنی بیمایه فطیره چیست؟
1- معنای فطیر: فطیر به نانی گفته میشود که در خمیر آن از مایه خمیر استفاده نشده باشد. مفهوم این ضربالمثل این است که اگر از اول کار، به درستی عمل نکنی و سرمایهگذاری لازم را انجام ندهی، در پایان نتیجهای نخواهی گرفت.
2- از این ضربالمثل معمولاً برای راهنمایی و مشورت دادن به دیگران استفاده میشود؛ به این شکل که میگویند: اگر برای این کار تلاش نکنی و برنامهریزی درستی نداشته باشی، مثل نانی میماند که در آخر بیمایه و بیارزش میشود.
3- این ضربالمثل بیشتر زمانی به کار میرود که فردی قصد دارد سرمایهگذاری کند یا کار مهمی را آغاز نماید. یعنی اگر هزینه و انرژی لازم را صرف نکنی و دقت کافی نداشته باشی، نه تنها سودی به دست نمیآوری، بلکه ممکن است متضرر هم بشوی.
4- پیشبینی کردن چیزی که سرانجامش از قبل روشن است.
5- بدون تلاش و زمان گذاشتن برای یک کار، فقط عمر خود را تلف کردهای.
دین را طلب نکردی و دنیا ز دست شد
همچون سبوس تر نه خمیری و نه فطیر
ناصرخسرو
پیشنهاد: ضربالمثلهای بیشتری بخوانید
اختصاصی-آدینوشاپ













