معنی ضرب المثل ” تعارف شاه عبدالعظیمی “

در فرهنگ ما ایرانی‌ها، تعارف کردن بخشی مهم از رفتارهای روزمره است. اما گاهی این تعارف‌ها آنقدر اغراق‌آمیز و بزرگ می‌شود که جنبه واقعی خود را از دست می‌دهد. در چنین مواقعی از اصطلاح “تعارف شاه عبدالعظیمی” استفاده می‌کنیم.

این ضرب‌المثل زمانی به کار می‌رود که کسی پیشنهاد یا تعارفی می‌کند که انجام آن بسیار سخت یا غیرممکن است. در واقع اشاره به تعارفی دارد که فقط در حرف باقی می‌ماند و عملی کردن آن واقعاً مشکل است.

درباره ریشه این ضرب‌المثل باید گفت که به شهر ری و حرم حضرت عبدالعظیم حسنی مربوط می‌شود. در گذشته‌های دور، وقتی کسی از حرم دیدن می‌کرد، معمولاً به شوخی به همراهان خود پیشنهاد می‌داد: “بیایید برویم زیارت، بعدش هم در خانه من مهمان باشید!” اما همه می‌دانستند که فاصله شهر ری تا خانه میزبان آنقدر زیاد بوده که این تعارف فقط یک حرف محبت‌آمیز بوده و جنبه عملی نداشته است.

به مرور زمان، این عبارت تبدیل به ضرب‌المثلی شد برای هرگونه تعارف بزرگ و غیرعملی. امروزه از این ضرب‌المثل برای اشاره به هر پیشنهاد یا تعارفی استفاده می‌کنیم که اگرچه از روی محبت بیان می‌شود، اما انجام آن در عمل بسیار سخت یا غیرممکن است.

در این نوشته، با هم به بررسی معنا، پیشینه و مفهوم اصلی این ضرب‌المثل کهن ایرانی می‌پردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.

تعارف شاه عبدالعظیمی کنایه از چیست؟

۱. این ضرب‌المثل اشاره به تعارفی دارد که واقعی نیست و طرف مقابل هم می‌داند که آن تعارف فقط حرف است و قصد جدی در کار نیست.

۲. منظور تعارفی است که از دل برنمی‌آید و گاهی جنبهٔ نمایشی دارد؛ مثل تظاهر به بخشندگی یا مهمان‌نوازی.

۳. از این ضرب‌المثل برای کسانی استفاده می‌شود که عادت دارند به دیگران پیشنهادهایی بدهند، اما این پیشنهادها از صمیم قلب نیست و فقط به خاطر عادت یا رسم و رسوم بیان می‌شود. مثال‌هایی از این تعارف‌ها:

😐 به خانهٔ ما بیایید!
😐 چرا امشب پیش ما نمی‌مانید؟
😐 این چیزی نیست که در شأن شما باشد!
😐 بگذارید من پولش را بدهم!
و موارد مشابه.

ریشه این ضرب المثل

شاه عبدالعظیم حسنی که آرامگاه پاکش در شهرری (جنوب تهران) قرار دارد، از نوادگان امام حسن مجتبی (علیه السلام) است. در گذشته وقتی مردم تهران برای زیارت به حرم او می‌رفتند، برخی از ساکنان شهرری که می‌دانستند این زائران راه زیادی در پیش ندارند و حتماً شب به خانه خود بازمی‌گردند، به آن‌ها پیشنهاد می‌کردند: “بیایید و شب را در خانه ما بمانید!”
آن‌ها مطمئن بودند که پاسخ چنین درخواستی چیزی شبیه این خواهد بود: “سپاس از محبتتان! ما قصد ماندن نداریم و امشب برمی‌گردیم.”
این که این داستان چقدر واقعیت دارد، تنها خدا می‌داند! اما در نهایت، این عبارت به یک ضرب‌المثل معروف تبدیل شد: وقتی کسی می‌خواهد به طرفش بفهماند که تعارفش واقعی نیست، می‌گوید: “تعارف شاه عبدالعظیمی درکار نباش!”

اگر دوست دارید ضرب‌المثل‌های فارسی را به خوبی یاد بگیرید، کافیست روزی تنها پنج دقیقه وقت بگذارید و با ده ضرب‌المثل آشنا شوید.
ضرب‌المثل‌های معروف فارسی
نظر شما درباره این ضرب‌المثل چیست؟

 
اختصاصی-آدینوشاپ