گاهی در زندگی با سخنانی روبرو میشویم که درست و منطقی هستند، حتی اگر برایمان خوشایند نباشند. این جملات، “حرف حق” نامیده میشوند. ضربالمثل “حرف حق جواب نداره” به این موضوع اشاره دارد که وقتی حقیقتی واضح و غیرقابل انکار بیان میشود، نمیتوان برای آن پاسخ یا بحثی پیدا کرد.
این مثل به ما یادآوری میکند که در برابر واقعیتهای روشن و استدلالهای محکم، مقاومت و لجبازی بیفایده است. بهترین کار این است که با فروتنی حقیقت را بپذیریم، حتی اگر با خواستهها یا نظرات شخصی ما در تضاد باشد. پذیرش حق، نشانه خرد و عقلانیت است.

در این بخش، به توضیح و درک معنی این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.
ضرب المثل حرف حق جواب نداره یعنی چه؟
۱- وقتی کسی حرف حق میزند، دیگران در برابر سخنش سکوت میکنند و پاسخ مخالفی ندارند؛ مگر افرادی که حقستیز باشند و از روی упряمی با آن مخالفت کنند.
۲- حقیقت همیشه یکچیز است. اگر کسی منصف باشد، حتی اگر حرف حق از زبان مخالفش شنیده شود، آن را میپذیرد و دربارهاش فکر میکند. اما کسی که عادت دارد به هر حرفی ایراد بگیرد، هرگز نمیتواند حقیقت را قبول کند.
۳- مقصود از اینکه در برابر سخن حق پاسخی نیست، این است که حرف حق، انسان خردمند را قانع میکند و او دیگر حرفی برخلاف آن نخواهد زد. به عبارت دیگر، حرف حق نیازی به بحث و جدل ندارد!
۴- گاهی بعضی افراد میخواهند دیگران را به کارهای خوب جذب کنند، اما از راه دروغ یا حرفهای غیرواقعی سعی میکنند احساسات مردم را برانگیزند و فکر میکنند با این کار آنها را به راه درست هدایت کردهاند. حتی اگر این روش گاهی نتیجهای هم داشته باشد، همیشگی نیست. چون ذات انسان بر پایهٔ حق استوار است و هر چیزی که با حقیقت ناسازگار باشد، نمیتواند راهنمای خوبی برای رسیدن به راه راست باشد.
نکته: همانطور که گفتیم، حقیقت یکی است و اگر انسان به درون خود توجه کند و وجدان بیداری داشته باشد، هر چیزی که نادرست باشد را نمیپذیرد و در برابر حقیقت سر تسلیم فرود میآورد. اما اگر کسی خود را به خواب زده باشد، نمیتوان او را بیدار کرد!
حدیث درباره حرف حق
امام حسن عسکری علیه السلام میفرمایند: هیچ فرد بزرگی و صاحب عزتی، راه حق را رها نکرد، مگر آنکه خوار و بیارزش شد؛ و هیچ فرد خوار و بیارزشی، به حق عمل نکرد، مگر آنکه بزرگ و عزیز گردید. (بحارالانوار، ج ۷۸، ص ۳۷۴، ح ۲۴)
اختصاصی-آدینوشاپ













