همانطور که میدانید، ضربالمثلها در فرهنگ ما جایگاه ویژهای دارند و هر کدام داستان پندآموزی را در خود پنهان کردهاند. یکی از این مثلهای قدیمی، “خرس در کوه بوعلیسیناست” میباشد. شاید با شنیدن این جمله در نگاه اول تعجب کنید و بپرسید که مگر خرسی در کار بوده یا کوهی به نام بوعلی سینا وجود دارد؟
در اصل، این ضربالمثل به شرایطی اشاره دارد که شخص یا چیزی، تواناییهای بزرگی دارد، ولی دیگران از آن بیخبرند یا آن را دست کم میگیرند. در واقع، میخواهد بگوید که یک استعداد پنهان یا یک قدرت نهفته در جایی وجود دارد که شاید کسی انتظارش را نداشته باشد.
داستان پشت این مَثل هم جالب است. میگویند روزی بوعلی سینا، دانشمند بزرگ ایرانی، تصمیم گرفت به کوهی برود تا گیاهان دارویی را مطالعه کند. در آن جا با یک خرس روبرو شد. اما این خرس مانند خرسهای دیگر نبود؛ بوعلی سینا به او دارو داده و او را درمان کرده بود. پس این خرس دیگر برای کسی خطرناک نبود، ولی مردم از این موضوع خبر نداشتند و همچنان از آن کوه به خاطر وجود خرس میترسیدند.
بنابراین، وقتی امروز میگوییم “خرس در کوه بوعلی سیناست”، منظورمان این است که چیزی که به نظر ترسناک یا بیفایده میرسد، ممکن است در واقعیت اینطور نباشد و یک جنبه مفید یا صلحآمیز داشته باشد که از دید همگان پنهان مانده است. این مثل به ما یادآوری میکند که در قضاوت عجله نکنیم و ظاهر事物 را ملاک قرار ندهیم، زیرا ممکن است حقیقتی پنهان در پس آن وجود داشته باشد که از آن بیخبریم.

در ادامه به بررسی مفهوم این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. در این بخش همراه ما باشید.
معنی خرس در کوه بوعلی سیناست کنایه از چیست؟
در شرایطی که اطرافیان ما از توانایی خاصی برخوردار نیستند، حتی کوچکترین مهارتهای ما ارزشمند و قابل استفاده خواهد بود.
در جمعی که همه از دانش کمی برخوردارند، حتی کمترین آگاهی میتواند بسیار مفید و راهگشا باشد.
وقتی یک قطره آب به دریا میافتد، اثری از آن دیده نمیشود؛ اما اگر همان قطره بر روی برگ گیاهی بچکد، مانند مروارید میدرخشد. این نشان میدهد که هر فرد اگر در جایگاه مناسب خود قرار گیرد، استعدادهایش شکوفا خواهد شد.
ضربالمثل “خرس در کوه، بوعلی سینا است” به این معناست که در مکانهای دورافتاده و میان افراد کمدانش، حتی یک شخص کماطلاع هم میتواند خود را دانا و کاربلد تصور کند.
این مثل با عبارت “لنگه کفشی در بیابان نعمت است” شباهت دارد. هر دو بیان میکنند که چیزهایی که به نظر کمارزش میرسند، اگر در جای مناسب خود قرار گیرند، میتوانند بسیار سودمند باشند.













