معنی ضرب المثل ” رفت که ریش در بیاورد، سبیلش را هم باخت “

این ضرب‌المثل وقتی به کار می‌رود که کسی برای به دست آوردن یک چیز کوچک یا یک سود ناچیز، چیز بسیار بزرگ‌تر و باارزش‌تری را از دست بدهد. در واقع، داستان کسی را روایت می‌کند که آنقدر حریص و بی‌دقت است که برای یک منفعت جزئی، متحمل ضرر و زیان عظیمی می‌شود.

تصورش این است: یک نفر می‌رود تا موهای زائد صورتش را از بیخ و بن بِکَنَد (ریش دربیاورد)، اما در این کار آنقدر زیاده‌روی و بی‌احتیاطی می‌کند که نه تنها ریشش را از دست می‌دهد، بلکه موهای زیبا و مرتب سبیلش را هم از دست می‌دهد. یعنی به جای یک اصلاح ساده، کل زیبایی و دارایی صورتش را نابود می‌کند.

این مثل به ما هشدار می‌دهد که در追求 منافع کوچک، باید بسیار مراقب باشیم و حساب‌شده عمل کنیم، وگرنه ممکن است به خاطر یک تصمیم نادرست و عجولانه، سرمایه‌ها و داشته‌های بزرگ‌ترمان را به خطر بیندازیم و همه چیز را ببازیم.

در این نوشته، می‌خواهیم معنی و مفهوم یکی از ضرب‌المثل‌های کهن و پرمعنی ایرانی را با هم مرور کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.

معنی رفت که ریش در بیاورد، سبیلش را هم باخت چیست؟

۱- یعنی شخصی کاری را شروع کرد تا وضعش بهتر شود، اما نه تنها پیشرفتی نکرد، بلکه ضرر هم دید.

۲- گاهی این ضرب‌المثل برای افرادی به کار می‌رود که زیاد ادعا دارند؛ به دیگران قول شرایط بهتر، موفقیت بیشتر، درآمد بالاتر و… می‌دهند. اما وقتی زمان می‌گذرد، نتیجه‌ی کارشان منفی می‌شود! در این موقع، افرادی که از اول شاهد ماجرا بودند، این ضرب‌المثل را برایش به کار می‌برند.

۳- این عبارت به صورت شوخی، سرزنش یا برای تحقیر کسی استفاده می‌شود که بدون فکر کردن به عاقبت کار و بدون توجه به نصیحت افراد با تجربه، دست به کاری می‌زند، اما در نهایت با شکست روبرو می‌شود.

* در گذشته، سبیل داشتن را نشانه مردانگی می‌دانستند و می‌گفتند: مردی که سبیل ندارد، مرد نیست! (البته امروزه مردانگی فقط به سبیل داشتن محدود نمی‌شود!)
ریش هم یک مرحله از سبیل بالاتر بود! یعنی شخص به مردانگی کامل رسیده بود! شاید در این ضرب‌المثل هم اشاره به همین موضوع دارد که فردی می‌خواسته جایگاه و احترام اجتماعی بیشتری پیدا کند، اما کاری کرده که حتی از قبل هم موقعیتش بدتر شده و خودش را کوچک‌تر کرده است.

پیشنهاد: ضرب‌المثل با سبیل
اختصاصی-آدینوشاپ