معنی ضرب المثل ” سر و گوش آب دادن “

حتماً برای شما هم پیش آمده که کسی با حرف‌ها یا حرکاتش، به طور غیرمستقیم می‌خواهد چیزی را به شما بفهماند و شما را متوجه موضوعی کند. در زبان فارسی، برای توصیف این حالت از ضرب‌المثل “سر و گوش آب دادن” استفاده می‌کنیم.

این اصطلاح زمانی به کار می‌رود که فردی بدون اینکه صراحتاً چیزی بگوید، با اشاره، حرکت سر یا چشم، یا حتی با تغییر حالت بدنش، سعی دارد به دیگری پیامی بدهد یا او را از چیزی آگاه کند. در واقع این کار، یک نوع علامت دادن محسوب می‌شود.

به عنوان مثال، فرض کنید دوستی در یک جمع مشغول صحبت است و ناگهان شما متوجه می‌شوید حرف اشتباهی می‌زند. شما برای اینکه مستقیم به او تذکر ندهید و خجالت‌زده نشود، با حرکات چشم و سر سعی می‌کنید به او بفهمانید که موضوع را متوجه شده‌اید یا اینکه بهتر است ساکت شود. به این کار شما “سر و گوش آب دادن” می‌گویند.

این مثل زیبا نشان‌دهنده زیرکی و هوشمندی در برقراری ارتباط است، آن هم بدون نیاز به گفتن یک کلمه.

در این نوشته، می‌خواهیم معنی و مفهوم واقعی این ضرب‌المثل کهن ایرانی را با هم مرور کنیم. در ادامه با آدینوشاپ همراه باشید.

معنی سر و گوش آب دادن یعنی چه؟

۱- یعنی دنبال چیزی گشتن و خبری را پنهانی پیدا کردن.
۲- وقتی کسی می‌خواهد بی‌سروصدا چیزی را ببیند یا بشنود، به جای اینکه صراحتاً بگوید «می‌روم خبری پیدا کنم»، از این ضرب‌المثل استفاده می‌کند.
۳- در واقع، نوعی جاسوسی و اطلاع‌یابی پنهانی است.

ریشه این ضرب المثل ایرانی چیست؟

در گذشته‌های دور که وسایل پیشرفته برای جنگ وجود نداشت، وقتی دشمن به دژی حمله می‌کرد، مدافعان قلعه به بالای برج‌ها می‌رفتند تا از آنجا حرکت‌های سپاه مقابل را زیر نظر بگیرند.
در مقابل، لشکر دشمن نیز افرادی را به صورت پنهانی به داخل قلعه می‌فرستاد تا از راه قنات یا راه‌های مخفی وارد شوند و از وضعیت داخلی قلعه جاسوسی کنند. به این افراد تأکید می‌شد که کاملاً مراقب باشند و اگر کسی را در آن حوالی دیدند، فوراً خود را در آب پنهان کنند و چند دقیقه‌ای صبر کنند تا شرایط امن شود.
از آن زمان به بعد، هرگاه کسی بخواهد به طور مخفیانه اطلاعاتی جمع‌آوری کند، از این عبارت استفاده می‌شود.

بیشتر بخوانید:
ضرب‌المثل‌هایی با گوش
ضرب‌المثل‌های فارسی با آب
اختصاصی-آدینوشاپ