معنی ضرب المثل ” مثل بازار شام “

این ضرب‌المثل به شرایطی اشاره دارد که اوضاع بسیار آرام، ساکت و راکد باشد. در چنین مواقعی می‌گویند وضعیت “مثل بازار شام” است.

ریشه این عبارت به گذشته‌های دور برمی‌گردد. در آن زمان، شهر شام (که امروزه شامل سوریه و دمشق می‌شود) یک مرکز تجاری بسیار بزرگ و پررونق بود. بازارهای آن همیشه شلوغ، پرجنب‌وجوش و مملو از خریداران و فروشندگان بود.

اما گاهی اوقات به دلایل مختلف مانند بروز بیماری، ناامنی یا حوادث طبیعی، این بازار پرجنب‌وجوش به کلی خالی و ساکت می‌شد. در این شرایط، سکوت و آرامش غیرعادی بر بازاری که همیشه غوغا می‌کرد، حکم‌فرما می‌شد.

بنابراین، وقتی امروز می‌خواهیم بگوییم یک مکان که معمولاً شلوغ است، به طور غیرمنتظره‌ای خلوت و بی‌سرور شده، از این ضرب‌المثل استفاده می‌کنیم. برای مثال، ممکن است یک مغازه یا یک خیابان همیشه پررفت‌وآمد را ببینیم که ناگهان بسیار خلوت شده باشد. در این صورت می‌گوییم: “امروز اینجا دقیقاً شده مثل بازار شام.”

در این نوشته می‌خواهیم با هم معنی و مفهوم این ضرب‌المثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.

معنی مثل بازار شام چیست ؟

1- بازار شام، یک بازار قدیمی در شهر دمشق، پایتخت سوریه است. در تاریخ نوشته‌اند که پس از حادثه غم‌انگیز کربلا، یزید پسر معاویه (لعنت الله علیهم اجمعین) دستور داد اسیران کاروان امام حسین (ع) را برای خوار کردن آنان، از وسط این بازار بگردانند تا مردم به آنان نگاه کنند و مورد تمسخر قرار دهند.

امروزه وقتی کسی بخواهد جایی را بسیار شلوغ، بی‌نظم و آشفته توصیف کند، می‌گوید: “مثل فلان جا بازار است.” هدف گوینده این است که یا زشتی و بی‌ترتیبی آن مکان را نشان دهد، یا میزان شلوغی و ازدحام آن را به شنونده بفهماند.

2- این ضرب‌المثل بیشتر با نگاه طنزآمیز به کار می‌رود. برای مثال، اگر به خانه دوستی بروید و با کمال تعجب ببینید که بسیار به هم ریخته و شلوغ است، ممکن است در همان لحظه یا بعداً به یکی از آشنایان بگویید: “خانه‌اش دقیقاً مثل بازار شام بود. همه چیز وسط اتاق پخش و پلا بود و هیچ چیز سرجایش نبود.”

یا مثلاً کسی به شما می‌گوید: “کمدت را مرتب نمی‌کنی؟ مثل بازار شام شده. وسایلت توی آن گم می‌شود!”