همانطور که از اسم این ضربالمثل پیداست، صحبت از چیزی است که به رایگان به دست میآید. این مثل زمانی به کار میرود که چیزی را مجانی به دست آوریم، اما در عمل، دردسرها و مشکلات زیادی برایمان ایجاد کند. در واقع میخواهیم بگوییم که حتی اگر چیزی هم مجانی بود، ممکن است ارزش این همه زحمت و مشکل را نداشته باشد.
یک مثال ساده:
فرض کنید یکی از آشنایان به شما یک مبل قدیمی را مجانی میدهد. شما خوشحال میشوید، اما بعد متوجه میشوید که باید با باربری هزینه کنید، آن را به طبقه سوم ساختمان بدون آسانسور حمل کنید و حتی برای تمیز کردن و رفع بوی کهنگی آن هم هزینه و وقت بگذارید. در این شرایط ممکن است بگویید: “این مبل را مجانی گرفتم، اما کلی دردسر داشت؛ یعنی مفت بود، اما کوفت داشت!”
در نتیجه، این ضربالمثل به ما یادآوری میکند که در برابر چیزهای رایگان هم باید دقیق باشیم، چون ممکن است هزینههای پنهان یا مشکلاتی به همراه داشته باشند که از ارزش اصلی آن چیز بیشتر باشد.

در این بخش، به توضیح و درک معنی این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.
معنی ضرب المثل مفت باشه کوفت باشه چیست؟
اگر چیزی رایگان و مجانی باشد، مردم حتی اگر کیفیت خوبی هم نداشته باشد، باز هم از آن استقبال میکنند.
در ظاهر این ضربالمثل میگوید: حتی اگر چیزی به سختی قورت داده شود و خوردنش سخت باشد، اما چون رایگان است، باز هم آدم به آن طمع میکند و با خودش میگوید شاید روزی به درد بخورد!
کلمه «کوفت» با توجه به موقعیت، معانی مختلفی دارد؛ مثلاً وقتی دست کسی ضربه میخورد و ورم میکند، میگویند: دستم کوفته شد. یا اگر کسی با حرفهای ناخوشایندش اذیت کند و دیگری نتواند با آرامش غذا بخورد، میگویند: غذا را کوفتش کرد.
همچنین «کوفت» به بیماریای گفته میشود که باعث میشود غذا در گلو بماند و فرد نتواند از خوردن آن لذت ببرد.
به طور کلی، در این ضربالمثل، «کوفت» به چیزی بیارزش و بیفایده اشاره دارد که اگر رایگان باشد، بعضی مردم باز هم دنبال آن هستند. مثال:
– همسایه غذا پخش میکند.
+ غذایش همیشه بیمزه است.
– مهم نیست! مفت باشه، کوفت باشه! برو یکیشو بردار!
این ضربالمثل از نظر معنایی نزدیک است به این ضربالمثل: مال مفت و دل بیرحم.
داستان ضرب المثل
میگویند وقتی برای اولین بار تلگرافخانه در تهران راهاندازی شد، بسیاری از مردم به دلیل ناآشنا بودن با آن، با این پدیده جدید مخالفت کردند و از آن استقبال نکردند. برای حل این مشکل، تصمیم گرفته شد که مدتی خدمات تلگرافخانه به صورت رایگان در اختیار مردم قرار گیرد. دلیل این کار هم ضربالمثل معروفی است که میان ایرانیان رواج دارد: «مفت باشه کوفت باشه!» یعنی مردم معمولاً از چیزهایی که رایگان باشد، با وجود هر مشکلی، استقبال میکنند.
بعد از آنکه تلگرافخانه میان مردم جا افتاد و مورد استفاده قرار گرفت، روی سردر آن نوشتند: از امروز به بعد دیگر حرف مفت قبول نمیشود!
اختصاصی-آدینوشاپ
ضرب المثل مال مفت و دل بی رحم













