معنی ضرب المثل ” پاشنه آشیل “

همان نقطه ضعفی که می‌تواند باعث شکست یک فرد یا چیز بسیار قدرتمند شود را “پاشنه آشیل” می‌نامند. این ضرب‌المثل به ما یادآوری می‌کند که حتی قوی‌ترین موجودات نیز یک نقطه آسیب‌پذیر دارند.

**داستان پشت این ضرب‌المثل از کجا آمده است؟**

این عبارت از یک افسانه یونانی بسیار قدیمی به نام “ایلیاد” گرفته شده که سروده شاعری به نام هومر است. قهرمان این داستان، جنگجوری شکست‌ناپذیر به نام “آشیل” است. مادر آشیل برای اینکه پسرش را در برابر هر گونه آسیبی مصون کند، او را وقتی نوزاد بود به رودخانه خاصی برد. او آشیل را از پاشنه پایش گرفت و در آب رودخانه فرو برد. پس از این کار، تمام بدن آشیل به جز همان پاشنه‌ای که در دست مادرش بود، در برابر نیزه و شمشیر دشمنان مقاوم شد.

آشیل به یک جنگجوی افسانه‌ای و شکست‌ناپذیر تبدیل شد. اما در نبرد بزرگ شهر تروا، یکی از دشمنان به نام “پاریس” که از نقطه ضعف او باخبر شده بود، یک تیر زهرآلود را به سمت پاشنه پای آشیل پرتاب کرد. آشیل به خاطر همین زخم کوچک از پای درآمد و کشته شد.

به این ترتیب، اصطلاح **”پاشنه آشیل”** برای اشاره به نقطه ضعف مرگبار یک شخص، سازمان یا طرح به کار می‌رود؛ همان نقطه‌ای که با وجود تمام قدرت و برتری، می‌تواند باعث نابودی کامل آن شود.

در این بخش، به توضیح و درک معنای این ضرب‌المثل ایرانی می‌پردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.

پاشنه آشیل کنایه از چیست؟

۱- این جمله به این معنی است که بعضی افراد با پیدا کردن نقطه ضعف دیگران، از آن برای شکست دادنشان استفاده می‌کنند.

۲- بعضی آدم‌ها با اینکه در بسیاری زمینه‌ها قوی و توانمند هستند، اما یک نقطه حساس روحی یا جسمی دارند. اگر کسی سراغ آن نقطه برود، ناگهان احساس می‌کنند کاملاً درمانده شده‌اند و نمی‌توانند از خود محافظت کنند.
(البته این حالت معمولاً برای کسانی پیش می‌آید که اعتماد به نفس پایینی دارند. در مقابل، افراد با اعتماد به نفس بالا اولاً سعی می‌کنند نقطه ضعف خود را فاش نکنند، ثانیاً اگر کسی متوجه شد و خواست از آن بر ضدشان استفاده کند، هیچ واکنشی نشان نمی‌دهند و طوری رفتار می‌کنند که انگار موضوعی نیست.)

به عنوان مثال، ممکن است نقطه ضعف کسی شکل بینی‌اش باشد و از حرف زدن در این مورد خجالت بکشد. اگر کسی به بینی‌اش اشاره کند، سریع کنترل خود را از دست می‌دهد. اما اگر روحیه قوی داشته باشد، می‌تواند این موضوع را به شوخی بگیرد و اجازه ندهد دیگران از این طریق او را آزار دهند.

حتی می‌تواند آنقدر روی تقویت جنبه‌های دیگر شخصیتش مانند دانش و ادب کار کند که دیگران اصلاً به آن نقطه ضعف ظاهری توجه نکنند. آدم‌های قوی می‌دانند چطور از نقاط ضعف خود، نقاط قوت بسازند.

نقاط ضعف روحی، بسیار خطرناکتر از نقاط ضعف جسمی و فیزیکی هستند!

ممکن است نقطه ضعف اصلی یک فرد، حسادت باشد! برای نمونه، شاید او فردی با شخصیت بزرگ و دوست‌داشتنی به نظر برسد، اما به محض اینکه شاهد موفقیت دیگران می‌شود، روحیه‌اش تیره می‌گردد. در آن لحظات، حتی نمی‌توان به او نزدیک شد. چهره‌اش از ناراحتی و خشم پر می‌شود. در چنین شرایطی است که این ضعف بزرگ و جدی، اگر درمان نشود، هم زندگی خود فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد و هم بر زندگی اطرافیانش تأثیر منفی می‌گذارد.

ریشه ضرب المثل پاشنه آشیل

این داستان یک اصل افسانه‌ای و کهن دارد که به طور خلاصه بیان می‌کنیم. آشیل، یکی از سرداران بزرگ یونان باستان بود. وقتی او به دنیا آمد، مادرش او را از پاشنه پا گرفت و تمام بدنش را در رودی جادویی فرو برد تا قدرتی فوق‌العاده به او بدهد. بعد از این کار، همه جای بدن آشیل به جز قسمتی که دست مادرش به آن خورده بود – یعنی پاشنه پا – در برابر هرگونه آسیب مقاوم شده بود.

آشیل در همه نبردها به خاطر این قدرت افسانه‌ای پیروز می‌شد و سرزمین‌های زیادی را گشود. تا اینکه دشمنانش فهمیدند تنها نقطه ضعف او، پاشنه پایش است. در یک جنگ، با پرتاب یک تیر به پاشنه پا، او را از پای درآوردند و باعث شکست او شدند.

از آن زمان، وقتی بخواهند به نقطه آسیب‌پذیر کسی اشاره کنند، می‌گویند: «آن چیز، پاشنه آشیل اوست!»

◊ تاندون آشیل قوی‌ترین و بلندترین تاندون در پای انسان است که عضلات ساق پا را به استخوان پاشنه پا متصل می‌سازد. (ویکی پدیا)

اگر دوست دارید همه ضرب‌المثل‌های فارسی را یاد بگیرید، کافی است روزی ۵ دقیقه وقت بگذارید و با ۱۰ ضرب‌المثل آشنا شوید.
ضرب‌المثل‌های معروف فارسی
نظر شما درباره این ضرب‌المثل چیست؟

اختصاصی آدینوشاپ