این ضربالمثل برای توصیف کسی به کار میرود که در وضعیت بسیار خطرناک و بحرانی قرار دارد و مرگ یا نابودی به او بسیار نزدیک شده است. وقتی میگوییم “پایش لب گور است”، یعنی شخص در آستانه مرگ یا نابودی کامل قرار گرفته است، گویی یک قدم بیشتر تا سقوط در پرتگاه فاصله ندارد.
این عبارت معمولاً برای کسانی استفاده میشود که بیماری لاعلاج دارند، در موقعیت مالی بسیار بدی هستند، یا در شرایطی قرار گرفتهاند که هر لحظه ممکن است زندگیشان نابود شود.
این مثل هشداری است درباره اینکه اگر کسی در چنین وضعیتی است، باید فوراً برای نجات خود کاری انجام دهد، زیرا دیگر فرصت زیادی برای جبران ندارد.

در این نوشته، میخواهیم با هم معنی و مفهوم این ضربالمثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.
معنی پایش لب گور است یعنی چه؟
۱. این ضربالمثل به کسی گفته میشود که سن زیادی دارد و بسیار سالخورده شده است.
۲. در حقیقت، این عبارت مانند یک هشدار به افرادی گفته میشود که در آخرین مرحله از زندگی خود به سر میبرند، اما هنوز هم وابستگی شدیدی به دنیا دارند؛ گویی جوانی هجدهساله هستند که تازه میخواهد زندگی را شروع کند و غرق در لذتهای زودگذر این جهان است.
۳. اگرچه طول عمر به دست خداست و مرگ برای هیچ جوان یا پیرى تعیینشده نیست، اما مردم معمولاً این ضربالمثل را برای سالمندانی به کار میبرند که به پایان زندگی خود فکر نمیکنند.
⇐ البته باید به این نکته هم توجه داشت که این ضربالمثل در مورد هر فرد مسنی به کار برده نمیشود!
به کدام دسته از افراد پیر این ضرب المثل اطلاق می شود؟!
1- سالمندانی که با وجود سن بالا، هنوز دل رحمی ندارند و تنها به فکر ثروت و مقام هستند و به جوانان و نیازهایشان توجهی نمیکنند.
2- سالمندانی که اطرافیان از دستورهای سخت و سخنان ناخوشایندشان در امان نیستند، زیرا بسیار تندخو و ناعادلانه رفتار میکنند.
3- سالمندانی که سالهای زیادی از زندگی خود را پشت سر گذاشتهاند، اما باور ندارند که روزی خواهند مرد یا به جهان آخرت و خداوند ایمان ندارند. گویی فکر میکنند مرگ فقط برای دیگران است، نه برای خودشان! شاید این نگرش هم ناشی از زندگی اشرافی و خوشگذرانیهای بیپایانشان باشد.
و موارد بسیار دیگری که احتمالاً خودتان نیز در اطراف خود دیدهاید. وقتی مردم با این گونه سالمندان بلندپرواز، و حتی کممایه و خسیس روبرو میشوند، این ضربالمثل را به کار میبرند. (گاهی آشکارا و گاهی در دل خود تکرار میکنند!)
پیشنهادی: ضربالمثل “آفتاب لب بام است”
اختصاصی-آدینوشاپ













