این ضربالمثل در مورد افرادی به کار میرود که ظاهرشان فریبنده است، اما درونشان پوچ و بیمحتواست. همانطور که یک پسته اگر پوک و بیمغز باشد، به محض اینکه دهانش باز شود، خالی بودنش آشکار میگردد، برخی افراد نیز با اولین حرف زدن یا برخورد، سطحی و توخالی بودنشان نمایان میشود.
این مثل به ما یادآوری میکند که ظاهر آراسته و قولهای زیبا، همیشه نشانهی شخصیت عمیق و دانش واقعی نیست. گاهی کسانی که کمسخن میگویند و کمتر ادعا میکنند، در عمل انسانهای باصلابتتری هستند. در مقابل، کسی که زیاد حرف میزند اما حرفش از پشتوانهی فکری برخوردار نیست، خیلی زود بیاعتبار میشود.
این بیان، هشداری است برای اینکه در قضاوت دربارهی دیگران، عجول نباشیم و به عمق وجود و رفتار افراد توجه کنیم، نه فقط به ظاهر و حرفهایشان.

در این بخش به توضیح و درک معنی این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.
پسته بی مغز چون لب وا کند رسوا شود
عیوب و کمبودهای انسان از سخنانش آشکار میگردد
پسته بیمغز چون دهان باز کند رسوا شود
۱. مصرع اول: این بخش از شعر به ما نشان میدهد که نقصها و ضعفهای هر فرد هنگام صحبت کردنش مشخص میشود. وقتی شخصی بدون داشتن اطلاعات کافی در مورد مسئلهای اظهارنظر میکند، نادانی و بیاطلاعیاش برای همه آشکار میگردد.
۲. مصرع دوم: پستهای که درونش خالی است، وقتی پوستهاش شکسته شود، تهی بودنش برای همه دیده میشود. به همین شکل، انسانی که دانش و درک کافی ندارد، وقتی شروع به حرف زدن میکند، کمبودهایش برملا شده و باعث شرمساری او میشود. در حقیقت، باز شدن پوسته، پسته بیمغز را رسوا میسازد!
شرح ضرب المثل
در این ضربالمثل، “پسته بیمغز” نشاندهنده کسی است که دانش، درک و تجربه کافی ندارد. “لب وا کردن” یعنی شروع به صحبت کردن و نظر دادن، و “رسوا شدن” یعنی نادانی و کماطلاعی فرد آشکار شده و باعث شرمندگی او میشود.
این ضربالمثل چند درس مهم به ما میدهد:
🔸 سکوت گاهی طلاست: خیلی وقتها، ساکت ماندن بهتر از حرف زدن است، مخصوصاً وقتی درباره چیزی اطلاعات کافی نداریم. با سکوت میتوانیم از اشتباه کردن و خجالتزده شدن جلوگیری کنیم.
🔸 ارزش یادگیری: قبل از اینکه درباره موضوعی نظر بدهیم، بهتر است اول در مورد آن خوب یاد بگیریم. با خواندن، پرسوجو و مشورت با افراد باتجربه، میتوانیم نظرهای درست و مفیدی بدهیم.
🔸 دوری از خودنمایی: بعضیها دوست دارند در مورد همه چیز اظهارنظر کنند، حتی اگر چیزی درباره آن ندانند. این کار باعث میشود دیگران آنها را بیسواد و کمعمق ببینند. بهتر است از خودنمایی پرهیز کنیم و فقط وقتی در زمینهای تخصص داریم، نظر خود را بیان کنیم.
🔸 احترام به متخصصان: کسانی که در زمینهای تخصص دارند، سالها وقت و انرژی گذاشتهاند تا دانش و تجربه کسب کنند. بهتر است به دانش آنها احترام بگذاریم و از دادن نظرهای ناآگاهانه و بیجا خودداری کنیم.
کاربرد ضرب المثل
این ضربالمثل را میتوان در موقعیتهای گوناگونی به کار برد، برای مثال:
🔸 در محل کار: وقتی در جلسهای شرکت میکنیم و درباره موضوعی اطلاعات کافی نداریم، بهترین کار این است که ساکت بمانیم و به صحبتهای بقیه گوش دهیم. این کار کمک میکند هم از اشتباه کردن و خجالتزده شدن جلوگیری کنیم و هم از دیدگاههای دیگران چیزهای جدید یاد بگیریم.
🔸 در ارتباط با دیگران: وقتی در جمعی هستیم که درباره موضوعی صحبت میشود که ما در آن تخصص نداریم، بهتر است از بیان نظرهای غیرتخصصی خودداری کنیم. این رفتار هم احترام به دانش دیگران است و هم فرصتی برای یادگیری از آنها.
🔸 در اینترنت و شبکههای اجتماعی: قبل از اینکه مطلبی را منتشر کنیم یا درباره چیزی نظر دهیم، باید از درست بودن آن مطمئن شویم. با این کار، جلوی پخش اطلاعات نادرست و شایعات را میگیریم و در عوض به بالا بردن آگاهی عمومی کمک میکنیم.
ضرب المثل درباره پرحرفی
اختصاصی-آدینوشاپ













