معنی ضرب المثل ” چاه مکن بهر کسی، اول خودت بعدا کسی “

در این ضرب المثل پرمعنی، به ما یادآوری می‌شود که برای دیگران نقشه نکشیم و ضرر نرسانیم. این مثل قدیمی هشدار می‌دهد که وقتی برای دیگران چاه یا دام می‌سازی، ممکن است خودت اولین کسی باشی که در آن گرفتار می‌شوی.

به بیان ساده‌تر، این سخن به ما می‌گوید که اگر قصد آزار و آسیب رساندن به دیگران را داری، باید در انتظار عواقب کارت هم باشی. زیرا بسیار پیش می‌آید که این تو هستی که پیش از همه، در دامی که خودت چیده‌ای، می‌افتی.

این مثل زیبا در واقع یک درس اخلاقی مهم است: همیشه با دیگران همان‌گونه رفتار کن که دوست داری با تو رفتار شود. اگر برای کسی مشکل و دردسر درست کنی، ممکن است این مشکلات در نهایت گریبان خودت را بگیرد. پس بهتر است به جای فکر کردن برای آسیب رساندن به دیگران، به کارهای خوب و پسندیده فکر کنی.

در این نوشته، می‌خواهیم معنی، پیشینه و مفهوم این ضرب‌المثل کهن ایرانی را با هم بررسی کنیم. از این که همراه ما هستید، سپاسگزاریم.

معنی چاه مکن بهر کسی، اول خودت بعدا کسی چیست؟

هر وقت که قصد داری برای دیگران مشکل و دردسر درست کنی، در مرحله اول خودت در آن گرفتار خواهی شد.

خیلی اوقات، افرادی که نقشه‌های بد برای دیگران می‌کشند، نه تنها در نقشه‌های خود شکست می‌خورند، بلکه خودشان نیز در دام می‌افتند.

زمین گرد است! اگر در هر جایی برای کسی چاله بکنی، همان چاله برمی‌گردد و خودت داخل آن می‌افتی!

منظور از “چاه” در اینجا، ایجاد مشکل و دردسر برای دیگران است. این ضرب‌المثل از نظر معنایی شبیه به این گفته است: “چاه کن همیشه ته چاه است”. هر دو به این موضوع اشاره دارند که فردی که چاه می‌کند، خودش در نهایت در آن سقوط می‌کند.

یعنی هر زمان که بخواهی به دیگری آسیبی برسانی، مطمئن باش که خودت نیز آسیب می‌بینی و این آسیب رساندن، دو طرفه است.

معمولاً از این ضرب‌المثل به عنوان یک هشدار برای کسی استفاده می‌شود که می‌خواهد جلوی پیشرفت دیگران را بگیرد و موانعی در راهشان ایجاد کند، چون خوشبختی آنان را نمی‌بیند. در چنین مواقعی، با گفتن این ضرب‌المثل به او هشدار می‌دهند که مراقب باشد! زیرا ممکن است با این نیت بد، قبل از هر کس دیگری، خودش نابود شود.

پیشنهادی: ضرب‌المثل “چاه کن همیشه ته چاه است”