همه چیز دربارهٔ مفهوم ضربالمثل «کار خوبه، خدا درست کنه؛ سلطان محمود خر کیه»
این ضربالمثل شیرین و قدیمی، داستان جالبی در پشت خود دارد. در ادامه، به مفهوم و داستان آن میپردازیم.
**معنی و مفهوم کلی:**
این مثل زمانی به کار میرود که کسی بخواهد بگوید انجام کار نیک و درست، پاداش خودش را دارد و لازم نیست برای قدردانی، به دنبال افراد قدرتمند یا ثروتمند باشی. یعنی اگر کارت خوب باشد، خداوند پاداش آن را میدهد و نیازی نیست منتظر تمجید فرد خاصی مانند یک پادشاه باشی.
**داستان پشت ضربالمثل:**
در روزگاران قدیم، پادشاهی به نام سلطان محمود زندگی میکرد که به عدالت و انصاف مشهور بود. روزی یکی از روستاییان سادهلوح، الاغش را گم کرد. او که بسیار ناراحت بود، شنید که سلطان محمود به مردم عادی هم رسیدگی میکند. پس با شجاعت به قصر پادشاه رفت و درخواست کرد تا با او صحبت کند.
نگهبانان قصر ابتدا مانع ورودش شدند، اما سلطان محمود که متوجه حضور او شده بود، اجازه داد وارد شود. روستایی با حالتی پریشان نزد سلطان رفت و گفت: «پادشاه! الاغ من گم شده. لطفاً کمکم کنید تا آن را پیدا کنم.»
سلطان محمود، که از صداقت و سادگی مرد خوشش آمده بود، به وزیرش دستور داد تا تمام تلاشش را برای پیدا کردن الاغ روستایی به کار گیرد. پس از چند ساعت، الاغ پیدا شد و به صاحبش بازگردانده شد.
روستایی از خوشحالی در پوست خود نمیگنجید. چند روز بعد، دوباره به قصر سلطان محمود رفت و یک سبد پر از میوههای تازه و محلی به عنوان هدیه برای او آورد. وقتی به حضور سلطان رسید، گفت: «پادشاه مهربان، این هدیه کوچک را از طرف من بپذیر. کار خوب شما بود که الاغم را پیدا کرد.»
سلطان با لبخند گفت: «کار خوبه، خدا درست کنه. سلطان محمود خر کیه؟»
منظور سلطان این بود که انجام کار نیک وظیفهٔ هر انسانی است و پاداش واقعی آن را خدا میدهد. او خودش را در برابر این لطف، فرد خاصی نمیدانست.
**نتیجهگیری:**
این ضربالمثل به ما یادآوری میکند که در انجام کارهای درست، نباید چشممان به تشویق و تقدیر دیگران باشد. ارزش کار نیک در خود آن است و پاداش واقعی را خداوند که داناتر و بزرگتر از همه است، میدهد.

در این بخش، به بررسی معنی و مفهوم این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.
معنی ضرب المثل کار خوبه خدا درست کنه سلطان محمود خر کیه
1- یعنی خداوند روزیدهنده است. فقط به او امید داشته باش.
2- یعنی تکیه و اعتماد من تنها بر خداست و نیازهایم را فقط از او درخواست میکنم، و هیچگاه چشمامید به بخشش دیگران نبستهام.
داستان ضرب المثل
روایتی است از دو مرد نیازمند که برای گذران زندگی گدایی میکردند. یکی از آنها بسیار چاپلوس بود و با زبان نرم و تعریفهای زیاد، از هر کسی به ویژه مأموران حکومت، پول و کمک دریافت میکرد.
اما گدای دوم، اهل تملق نبود و همیشه میگفت: “کار خوبه خدا درست کنه سلطان محمود خر کیه!” یعنی من فقط روی خدا حساب میکنم و نیازهایم را از او میخواهم. سلطان هم مانند همه، بندهٔ همان خداست.
وقتی این حرف به گوش سلطان رسید، برای این که نشان دهد همه چیز به دستور او انجام میشود، به خدمتکاران گفت: یک سینی پر از مرغ بریان خوشمزه را به گدای چاپلوس بدهند تا گدای دیگر از حرف خود پشیمان شود.
مأموران مرغ بریان را نزد گدای چاپلوس آوردند، در حالی که نمیدانستند چند ساعت قبل، وزیر برای او یک سینی بوقلمون فرستاده بود. گدای چاپلوس که شکمش سیر بود، مرغ بریان را به گدای دوم داد. وقتی آن گدا مشغول خوردن بود، ناگهان سنگی قیمتی زیر مرغ دید. آن را برداشت و به گدای چاپلوس گفت: من از اینجا میروم و دیگر مرا نخواهی دید. خدا نگهدارت باشد.
روز بعد، سلطان از گدای چاپلوس پرسید: آن هدیهٔ ارزشمندی که همراه مرغ بریان فرستادیم، به دستت رسید؟ گدا تازه فهمید چه اتفاقی افتاده، با ناراحتی گفت: من آن سینی را به دوستم دادم و او پس از خوردن غذا، ناپدید شد!
سلطان خشمگین شد و گفت: “کارو باید خدا درست کنه سلطان محمود خر کیه؟”
🔸 از این داستان، ضربالمثلی ساخته شد که هرگاه بخواهند بگویند باید تنها به خدا توکل کرد، از آن استفاده میکنند.
اختصاصی-آدینوشاپ
ضربالمثلهای متنوع با کلمه کار













