معنی ضرب المثل ” کرم از خود درخته “

این ضرب‌المثل وقتی به کار می‌رود که مشکل یا دردسری که برای کسی پیش آمده، نتیجه مستقیم رفتار، تصمیم یا اشتباه خودش است.

در واقع، این مثل می‌گوید که شخص با دست خودش، باعث به وجود آمدن آن مشکل شده است. همان‌طور که کرمی که از خود درخت بیرون می‌آید، باعث آسیب زدن و نابودی آن درخت می‌شود، گاهی ما نیز با حرف، کار یا انتخاب نادرستمان، برای خودمان دردسر درست می‌کنیم.

این بیان، معمولاً برای هشدار دادن به کسی که در آستانه انجام کار اشتباهی است یا برای توضیح منشأ یک مشکل به کار می‌رود و یادآوری می‌کند که منشأ بسیاری از مشکلات، در درون خودمان است.

در این نوشته، با هم به بررسی معنی، پیشینه و مفهوم اصلی این ضرب‌المثل کهن ایرانی می‌پردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.

معنی کرم از خود درخته چیست؟

گاهی به کسی می‌گویند که ریشه مشکلات و ناراحتی‌هایش، به رفتار و کردار خودش برمی‌گردد.

یعنی آن آفتی که آدمی را زمین‌گیر می‌کند، از درون خودش سرچشمه گرفته است. برای نمونه، کسی که دائماً به دیگران حسادت می‌ورزد و با حرف و عملش آن‌ها را برمی‌آشوبد، اگر روزی آسیب ببیند، مردم می‌گویند: دیگران را مقصر ندان؛ کرم از خود درخت است!

یعنی خودش باعث همه این دردسرها شده و کرم‌های فساد را در وجودش پرورانده است؛ درست مانند کرم‌های یک درخت که در آغاز، تخم‌های کوچک و ناچیزی هستند، اما به تدریج بزرگ می‌شوند و زیاد می‌گردند تا جایی که همه‌ی درخت را فرامی‌گیرند و آن را نابود می‌کنند و حتی به میوه‌هایش هم رحم نمی‌کنند.

می‌گویم:
ویژگی‌های ناپسند و زشتی که در وجود آدم پدیدار می‌شوند، در ابتدا کوچک و نادیدنی‌اند، اما اگر کسی برای زدودن آن‌ها تلاش نکند، آرام‌آرام بزرگ می‌شوند و تمام زندگی‌اش را دربرمی‌گیرند و به شخصیت او لطمه می‌زنند.

رفتارهایی مانند سخن‌چینی، دروغگویی، تمسخر دیگران و… از همین صفات ناپسند سرچشمه می‌گیرند و آسیب‌های فراوانی به فرد می‌رسانند؛ از جمله آسیب‌های اجتماعی مانند بی‌اعتباری نزد مردم. در این حالت نیز، ریشه اصلی مشکل –همان کرم اولیه– از وجود خود شخص آغاز شده است!

کرم‌ها را باید شست جور دیگر باید زیست 😄