این ضربالمثل در مورد کسانی به کار میرود که خودشان را به نادانی میزنند یا مشکلاتشان را انکار میکنند. وقتی کسی نخواهد حقیقت را ببیند یا قبول کند، هیچ تلاشی برای بیدار کردنش نتیجهای ندارد.
مثل این است که کسی با وجود بیداری، خودش را به خواب بزند. در این حالت، حتی اگر دیگران سعی کنند واقعیت را به او نشان دهند، چون خودش تمایلی به بیدار شدن ندارد، هیچ اتفاقی نمیافتد.
این عبارت معمولاً در شرایطی استفاده میشود که فردی از روی عمد از پذیرش واقعیت سر باز میزند یا مسئولیتهایش را نادیده میگیرد. در چنین مواقعی، نصیحت و هشدار دیگران تأثیری ندارد، چون مشکل اصلی، انکار و بیخبری خود فرد است.

در این نوشته میخواهیم با هم معنی و مفهوم اصلی این ضربالمثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.
معنی ضرب المثل
شکل کامل این ضربالمثل این است: میتوان کسی را که خوابیده بیدار کرد، اما کسی که خود را به خواب زده را نمیتوان بیدار کرد.
۱- یعنی اگر کسی واقعاً در خواب باشد، با صدا زدن از خواب بیدار میشود. اما بعضی افراد اصلاً خواب نیستند، فقط تظاهر میکنند که خوابیدهاند و آنقدر در این نقش فرو میروند که حتی با صداهای مکرر دیگران هم بیدار نمیشوند. اگر این بیدارنشدن ادامه پیدا کند، دیگران متوجه میشوند که این خواب، واقعی نیست و از این ضربالمثل استفاده میکنند.
میگویند: خوابزده را نمیتوان بیدار کرد!
۲- بعضی افراد برای فرار از کار و مسئولیت، از روش معروف «خود را به خواب زدن» استفاده میکنند. این افراد با صدا زدن یا تکان دادن بیدار نمیشوند، انگار فقط با پاشیدن آب سرد به صورتشان میشود آنها را بیدار کرد!
۳- حتماً دیدهاید وقتی کسی واقعاً خواب است، اگر بار اول با صدا زدن بیدار نشود، در دفعات بعدی حتماً بیدار میشود. اما کسی که نقش یک فرد خوابیده را بازی میکند، تمام صداها و حرفهای اطرافیان را میشنود و شاید در دلش هم جواب دهد، ولی هیچ واکنشی نشان نمیدهد تا مجبور نباشد پاسخی بدهد یا کاری انجام دهد.
پیشنهاد: ضربالمثل «خود را به موشمردگی زدن»
اختصاصی-آدینوشاپ













